Trong khi đó, theo khảo sát của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, trẻ em Việt Nam dành 5 – 7 giờ/ngày để sử dụng mạng xã hội. Đáng chú ý, chỉ có 36% trẻ em, hầu hết ở độ tuổi 16 – 17, được dạy về việc bảo đảm an toàn trên mạng.

Trẻ em là đối tượng rất dễ rơi vào bẫy của người lạ trên mạng, dễ tiếp cận với nội dung độc hại như bạo lực, khiêu dâm; bị phát tán thông tin riêng tư, bị bắt nạt, lôi kéo, quấy rối, lừa đảo, tống tiền, dọa nạt, ép tham gia các hoạt động phi pháp.

Một nghiên cứu của Trường ĐH Sư phạm TP HCM cho thấy 10% – 12% học sinh lớp 3 đã tiếp xúc với internet. Việc tiếp xúc internet từ quá sớm trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ khiến trẻ em đối diện nhiều mối nguy hiểm nếu không có quy định chặt chẽ về độ tuổi được sử dụng cũng như hành lang pháp lý nhằm bảo vệ trẻ trên không gian mạng. Thực tế hiện nay, một đứa trẻ hoàn toàn có thể lập tài khoản mạng xã hội chỉ với một chiếc smartphone cùng vài thao tác đơn giản.

Mạng xã hội là ảo nhưng những hệ quả nó mang đến là thật. Đã có nhiều câu chuyện, tình huống đau lòng mà nguyên nhân chỉ do mâu thuẫn trên mạng xã hội. Không phủ nhận các thiết bị thông minh là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện nay nhưng sẽ rất nguy hại nếu mỗi người tự sống trong thế giới riêng với một tài khoản mạng xã hội mà dần lãng quên sự tương tác giữa người với người ở ngoài đời thật.

Thế nhưng, nếu phụ huynh cấm trẻ sử dụng mạng xã hội mà không khéo sẽ dẫn tới tâm lý chán nản, bức xúc ở các em – giống như việc tách trẻ khỏi người bạn thân thiết vậy. Do đó, tùy thuộc độ tuổi của trẻ, chúng ta có thể quyết định thời gian trẻ tiếp cận với mạng xã hội phù hợp. Bên cạnh đó, cần định hướng, hướng dẫn trẻ kỹ năng tiếp nhận, xử lý thông tin trên mạng internet.

Ngành giáo dục – đào tạo cả nước đang nỗ lực triển khai các giải pháp để học sinh ứng xử phù hợp khi sử dụng mạng xã hội. Các cơ quan chức năng, ban, ngành liên quan cũng cần cũng quy định chặt chẽ để cùng phối hợp. Chẳng hạn, với những quy định như độ tuổi sử dụng mạng xã hội, giới hạn số tài khoản được sử dụng…, cần có cam kết phối hợp từ các nền tảng này để có thể kiểm soát hiệu quả nhất. Song song đó, phụ huynh cần hướng con đến những hoạt động thường nhật lành mạnh như làm việc nhà, chăm sóc cây cối… để trẻ giảm bớt thời gian sử dụng các thiết bị thông minh, sa đà vào mạng xã hội.

ThS Nguyễn Thu Hà, giảng viên Học viện Cán bộ TP HCM